Κυριακή 17 Ιουλίου 2016

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εγκαινίασε το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου

Το Θέρμο καυχάται για το Μουσείο του, γιατί είναι το ωραιότερο και πιό σύγχρονο από τα μικρά μουσεία της πατρίδας μας.
Καυχάται γιατί το θησαύρισμα της τοπικής του ιστορίας, με περίσσιο σεβασμό και ευλάβεια, αλλά και επιστημονική γνώση έχει εναποθετηθεί στις προθήκες της υπέροχης Μόνιμης Έκθεσης, από την Εφορεία αρχαιοτήτων Αιτωλ/νίας & Λευκάδας.
Εγκαινιάστηκε από την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλο, παρουσία του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Αριστείδη Μπαλτά, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου. 
Τα εγκαίνια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου πραγματοποιήθηκαν, την Κυριακή 17 Ιουλίου, από την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλο, παρουσία του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Αριστείδη Μπαλτά.
Τη σπουδαιότητα του μουσείου τόνισαν στις ομιλίες τους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδος κ. Απόστολος Κατσιφάρας, ο Δήμαρχος Θέρμου κ. Σπύρος Κωνσταντάρας και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας – Λευκάδος κ. Ολυμπία Βικάτου. 
Στην τελετή των εγκαινίων παραβρέθηκαν επίσης ο υπουργός Παιδείας κ. Νίκος Φίλης, βουλευτές της Αιτωλοακαρνανίας, η Γ.Γ. του ΥΠ.ΠΟ.Α. κ. Μαρία Βλαζάκη, υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠ.ΠΟ.Α., καθώς και εκπρόσωποι τοπικών αρχών και φορέων. Εκ μέρους του κοινοβουλίου παρέστη ο Β’ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Γεώργιος Βαρεμένος. 
Ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Α. Μπαλτάς, που απηύθυνε χαιρετισμό μετά τον αγιασμό από τον Μητροπολίτη Ακαρνανίας και Αιτωλίας κ. Κοσμά, ανέφερε μεταξύ άλλων: 
«Ένα μουσείο στις ημέρες μας είναι ένας τόπος ζωντανός, που εδράζεται στην γενέθλια γη, η οποία έχει βάθος χιλιετηρίδων και συνδέεται όχι μόνο με το παρελθόν, αλλά με το παρόν και το μέλλον», ενώ χαρακτήρισε τη δημιουργία ενός μουσείου, «συλλογική και συγχρονικά και διαχρονικά, διαδικασία που απαιτεί χρόνο. Ο χρόνος αυτός είναι σαν να συμπυκνώνει τους αιώνες που χρειάστηκαν για να δημιουργηθούν τα ίδια τα εκθέματα του μουσείου». Μάλιστα ευχήθηκε «να γίνει σύντομα και το Θέρμο μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, για να συμβάλει και αυτό από την δική του σκοπιά, ώστε να γίνει αυτό που λίγο οραματικά ή λίγο υπερβολικά είπα, να γίνει η Ελλάδα χώρα - μουσείο». 
Μετά την ολοκλήρωση των εγκαινίων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού ξεναγήθηκαν μαζί με τους υπόλοιπους επίσημους προσκεκλημένους, στους χώρους του Μουσείου από την κ. Βικάτου, προκειμένου να γνωρίσουν τα σημαντικότερα εκθέματα του. 
Οι εκδηλώσεις των εγκαινίων συνδιοργανώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος και τον Δήμο Θέρμου. 
Η ανέγερση του κτηρίου και η οργάνωση της μόνιμης έκθεσης του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου υλοποιήθηκαν μέσω συγχρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε δύο διαδοχικές προγραμματικές περιόδους. Οι εργασίες κατασκευής του Μουσείου ολοκληρώθηκαν το 2009 από τη Διεύθυνση Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων του ΥΠ.ΠΟ.Α. στο πλαίσιο του Γ΄ Κ.Π.Σ. Το έργο «Οργάνωση της μόνιμης έκθεσης του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου» εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα 2007-2013» και υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος κατά τα έτη 2011-2015 με συγχρηματοδότηση από το Ε.Σ.Π.Α..


O δήμαρχος Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας, αφού καλωσόρισε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο τόπο, όπως είπε, με την ιστορία των 5.000 χρόνων, σημείωσε απευθυνόμενος προς τον Προκόπη Παυλόπουλο πως, ΄΄σας οφείλουμε πολλά και αναγνωρίζουμε την εξέχουσα προσφορά σας στον τόπο μας΄΄.
Στην συνέχεια είπε ότι η σημερινή ημέρα είναι ημέρα «ορόσημο» για την πολιτιστική ζωή της περιοχής. Ακόμη σημείωσε πως το αρχαιολογικό μουσείο θα προσφέρει τα μέγιστα σε πολιτιστικό, τουριστικό και οικονομικό επίπεδο τόσο στο Θέρμο, όσο και τις γύρω περιοχές.
Αναφέρθηκε στις προσπάθειες που έγιναν για την ανέγερση του μουσείου, τονίζοντας ότι πολλοί ήταν οι άνθρωποι που συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του σημαντικού αυτού έργου.
Στη συνέχεια μίλησε η προϊσταμένη της εφορείας αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος Ολυμπία Βικάτου, η οποία παρουσίασε την πορεία ανέγερσης του μουσείου του Θέρμου, αλλά και την ιστορία του Κοινού των Αιτωλών.
Από σήμερα στο κέντρο της Αιτωλίας, στο Θέρμο, χτυπά η καρδιά ενός σύγχρονου αρχαιολογικού μουσείου, που αφηγείται μέσα από τα ίδια τα εκθέματα την ιστορία αιώνων που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη σε αυτόν τον ιερό τόπο.

Η ομιλία του δημάρχου Θέρμου κ. κωνσταντάρα στα εγκαίνια του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου
Εξοχώτατε κ. Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας
Με αισθήματα μεγάλης τιμής, εθνικής περηφάνειας, και ιδιαίτερης χαράς ως Δήμαρχος του Δήμου Θέρμου σας καλωσορίζω σήμερα στον ιστορικό μας τόπο!
Στο Θέρμο της Δημοκρατίας, των Αγίων και των Διδασκάλων του Γένους.
Καλώς ορίσατε κ.Πρόεδρε στη γη των Αιτωλών!
Καλώς ορίσατε στην πολιτεία των Θερμίων, των 5.000 χρόνων ιστορίας!
Σας υποδέχομαι σήμερα – κατά τα Εγκαίνια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου – εκ μέρους σύνολης της Δημοτικής Αρχής, αλλά και των κατοίκων του Θέρμου και των 22 Δημοτικών Διαμερισμάτων που απαρτίζουν τον Δήμο μας,
σε μία ημέρα ορόσημο για την πολιτιστική ζωή του τόπου μας,
που τιμάται και σηματοδοτείται ταυτόχρονα από την πρώτη στην ιστορία του επίσημη επίσκεψη τουΑνώτατου Άρχοντα της Ελληνικής Πολιτείας.
Και είναι για όλους μας ξεχωριστή η τιμή της παρουσίας σας στο Θέρμο σήμερα, πρωτίστως για τις υψηλές ελληνικές αξίες που θεσμικά εκπροσωπείτε, αλλά και για το ήθος, τον ρεαλισμό, και τηνεθνική ευθύνη της μακράς πολιτικής σας διαδρομής
Είναι επίσης σημαντική για όλους μας η απόφαση σας να είστε σήμερα μαζί μας ως πράξηαναγνώρισης και εκτίμησης του πολυετούς έργου των ανθρώπων που οραματίστηκαν, σχεδίασαν και υλοποίησαν την δημιουργία του Αρχαιολογικού μας Μουσείου, αλλά και ως κίνηση υποστήριξης καιαυθεντικού ενδιαφέροντος προς  όλους τους κατοίκους της περιοχής μας.
κ.Πρόεδρε,
Ως Επίτιμος Δημότης Θέρμου, και έχοντας συνεισφέρει τα μέγιστα σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο ως Υπουργός στην υλοποίηση του υψηλότερου σε αξία πολιτιστικού εγχειρήματος  που πραγματοποιήθηκε ποτέ στον τόπο μας, – αυτό του Αρχαιολογικού μας Μουσείου – είμαστε βέβαιοι πλέον πως το Θέρμο αποτελεί για εσάς ένα κομμάτι της ελληνικής γης οικείο και γνώριμο.
Επιθυμία μας οι δεσμοί που δημιουργήσατε με τον τόπο μας, μέσα από τις πολιτικές μάχες που δώσατε για την ευημερία και την ανάπτυξη του, να είναι διαχρονικοί και ουσιαστικοί.
Το Θέρμο και οι άνθρωποι του να γίνουν για εσάς ένας προορισμός φιλόξενος και αυθεντικά ελληνικός στον οποίο πάντα θα επιστρέφετε, ανεξαρτήτως πολιτικών συγκυριών.
Σας οφείλουμε πολλά και ποτέ δεν θα λησμονήσουμε την κρισιμότητα των αποφάσεων που λάβατε για το μέλλον και την πολιτιστική εξέλιξη της περιοχής μας.
Αναγνωρίζουμε όλοι μας και τιμούμε σήμερα αυτήν την προσφορά σας!
Συστάσεις – ως είθισται σε παρόμοιες περιστάσεις- για την ταυτότητα του τόπου που επισκέπτεστε, δεν χρειάζεται σήμερα να σας δοθούν.
Θα αφήσουμε το νέο Μουσείο Θέρμου και τα εκθέματα του, τον αρχαιολογικό χώρο, την επαφή σας με την λαογραφία και με τους κατοίκους του να σας αφηγηθούν την ιστορική  διαδρομή από το αρχαίο στο σύγχρονο Θέρμο.
Εδώ, στην γη που σήμερα βαδίζετε κ.Πρόεδρε
  • Για πρώτη φορά στην ιστορία απαντάται το Πολίτευμα της άμεσης Δημοκρατίας από τους Αιτωλούς και την «Αιτωλική Συμπολιτεία»/«Το Κοινό των Αιτωλών» στο Θέρμο, 300 σχεδόν χρόνια πριν από την δημοκρατία της Αθήνας
  • Εδώ θεμελιώνεται ο θεσμός της λαϊκής κυριαρχίας
  • και ο θεσμός της διαιτησίας, για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, εδώ ανακαλύπτεται -επιγραφικά- στο αρχαίο Θέρμο
  • Εδώ γεννιούνται μεγάλα τέκνα του έθνους μας όπως ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Χρύσανθος ο Αιτωλός και ο Ευγένιος Γιαννούλης
  • Εδώ δημιουργεί το έργο του ο μεγάλος μας Λαογράφος Δημήτριος Λουκόπουλος
Εδώ κ.Πρόεδρε υπάρχει ό,τι είναι  ΕΛΛΑΔΑ
και αν για κάτι δικαιούμαστε να είμαστε υπερήφανοι οι Θέρμιοι μέσα στους δύσκολους σύγχρονους καιρούς που διανύουμε, είναι πως μαζί με όλους τους άλλους Αιτωλούς σταθήκαμε για χιλιάδες χρόνια αληθινοί θεματοφύλακες των αξιών της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας, της Ελληνικότητας, της Ορθόδοξης Πίστης μας και της Παράδοσης μας
Και από σήμερα, με την σύσταση και λειτουργία του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου κάθε επισκέπτης αυτού του τόπου θα μπορεί πλέον ολοκληρωμένα να παρακολουθήσει αυτήν την εξελικτική πορεία του Θέρμου μέσα στους αιώνες.
Τα σημαντικά ανασκαφικά ευρήματα του Αρχαιολογικού μας Μουσείου, σε συνδυασμό με τα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου, αλλά και τις λοιπές  πολιτιστικές δομές του Δήμου μας θα έχουν την δυνατότητα να δίνουν αλληλοσυνδεόμενα σε κάθε φιλοξενούμενο μας ζωντανά την σπουδαία ιστορία του Θέρμου, εκφράζοντας αυθεντικά  την ποιότητα, τις πνευματικές, κοινωνικές και δημοκρατικές κατακτήσεις, την αρχοντιά των ανθρώπων που το κατοίκησαν ανά τους αιώνες.
Σε αυτήν την προσπάθεια δυναμικής ανάδειξης της πνευματικής ζωής και του οικοπολιτιστικού  μας πλούτου το Αρχαιολογικό Μουσείο θα αποτελεί πάντα την γνησιότερη έκφραση του πολιτισμού μας στην απόλυτη μορφή του, το καύχημα και το ισχυρότερο μέσο της πολιτισμικής μας διπλωματίας.
Η περιήγηση στους μουσειακούς του χώρους φιλοδοξεί να αποτελέσει για όλους μας έναν ζωντανό διάλογο του παρελθόντος με το παρόν, μια αισθητική εμπειρία σύνδεσης των στοιχείων που οδήγησαν στην σύγχρονη ισχυρή γεωγραφική, κοινωνική και λαογραφική φυσιογνωμία της περιοχής μας.
Μουσείο σύγχρονο, λειτουργικό, αντάξιο της πολιτιστικής βαρύτητας της γης των Θερμίων και της μακράς διαδρομής τους, σημείο συνάντησης και ανταλλαγής ιδεών, ευκαιρία ανάπτυξης και τόπος εκπαίδευσης, διαλόγου, προβληματισμού και διαμόρφωσης νέων πολιτιστικών απόψεων.
Η λειτουργία του θα αλλάξει για πάντα την εικόνα του σύγχρονου Θέρμου.
Ευχαριστώ θερμά – και ενώπιον του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας – όλους όσοι εργάστηκαν και αφιερώθηκαν στον σκοπό της λειτουργίας του. Το Θέρμο πάντα θα τους τιμά.
Εξοχώτατε κ.Πρόεδρε
Σε μια στιγμή ύψιστης ιστορικής σημασίας για το σύγχρονο Θέρμο, κατά την οποία δέχεται για πρώτη φορά επίσκεψη Προέδρου της Δημοκρατίας και ταυτόχρονα αποκαλύπτει στον κόσμο με το Μουσείο του την σπουδαία του ιστορία, την παγκόσμια ακτινοβολία της Αιτωλικής Συμπολιτείας του,  επιθυμούμε να κρατήσετε από τους σύγχρονους Θερμίους τούτες τις σκέψεις, με  βεβαιοτητα πως αυτές αποτυπώνουν και τις πεποιθήσεις της ολότητας  των συνδημοτών μου.
Είναι ανάγκη να πιστέψουμε βαθειά πως οτιδήποτε διαχρονικά ελληνικό ωραίο, μεγάλο και αληθινό δεν μπορεί να αλλοιωθεί από τα καταστροφικά στοιχεία της σύγχρονης κρίσης.
Στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας ως  Έλληνες νιώθουμε πως ακόμη μπορούμε να πιστώσουμε εθνικές ελπίδες και προσδοκίες για ανάκαμψη του τόπου μας.
Το κορυφαίο πολιτειακό λειτούργημα που υπηρετείται
κ.Πρόεδρε,  
κρύβει κορυφαία ισχύ και τεράστια εξουσία ουσιαστική και συμβολική για τους Έλληνες, πέρα και άνω συνταγματικών αρμοδιοτήτων.
Στις αποφάσεις και κινήσεις λοιπόν στα πλαίσια της Προεδρίας σας παρακαλούμε θερμά να κρατάτε και τις υπομνήσεις των περήφανων Ελλήνων που διαβιούν σε κάθε κομμάτι της ελληνικής γης, εκτός πρωτευούσης.
Παλεύουμε   κ.Πρόεδρε και να είστε σίγουρος πως θα συνεχίσουμε να το κάνουμε με πίστη στην αξία όσων μας κληροδότησαν οι πρόγονοι μας και οφείλουμε να διατηρήσουμε για τις επόμενες γενεές…
Με κάθε κόστος η ιστορία μας και οι παραδόσεις μας πρέπει να κρατηθούν ζωντανές, η ελληνική κοσμοπολίτικη παιδεία μας να οπλίσει και άλλες γενιές, η πίστη μας να δώσει νόημα και κίνητρα ζωής.
Μακρυά από όσα μας χωρίζουν αλλά  με ΠΡΑΞΕΙΣ και  ΕΥΘΥΝΗ για την ΠΑΤΡΙΔΑ και την βεβαιότητα ότι  πάντα θα βρίσκονται τα πολιτικά πρόσωπα που θα στηρίξουν το έργο μας προχωράμε δίνοντας καθημερινά όλες μας τις δυνάμεις ως άτομα, ως οικογένειες, ως κοινότητα πολιτών…..
Και έτσι θα συνεχίσουμε κ.Πρόεδρε…..ως Έλληνες, ως Θέρμιοι, ως Αιτωλοί!
Το Αρχαιολογικό Μουσείο μας θα αποτελεί από σήμερα και στο εξής μια διαρκή  υπόμνηση  στις ζωές όλων μας του ιστορικού χρέους που καλούμαστε να υπηρετήσουμε, και ο πολιτισμός των προγόνων μας που το μουσείο φιλοξενεί το απόλυτο μέτρο και ο δείκτης της ατομικής, συλλογικής και πολιτικής ποιότητας που αξίζει κάθε Έλληνας πολίτης, γιατί την έχει δικαιωματικά στην ιστορία του κατακτήσει.

Αυτή είναι η Ελλάδα, ο πολιτισμός και ο κοσμοπολιτισμός….η δύναμη της ….και θα την «ξαναφτιάχνουν» οι κοινότητες των Ελλήνων όπου γης όποιος κι αν την «αποσυνθέτει»……

Σημεία ομιλίας του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Προκόπη Παυλόπουλου κατά την τελετή εγκαινίων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου



Κύριε Δήμαρχε,
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου, ένα σύγχρονο πραγματικό κόσμημα της Ιστορίας μας και του Πολιτισμού μας, κλείνει μέσα του τα πολύτιμα τεκμήρια μιας από τις πιο εμβληματικές, από θεσμική και πολιτική άποψη, περιόδους της Ελληνικής Αρχαιότητας: Της περιόδου της ανόδου και της πτώσης της Αιτωλικής Συμπολιτείας, του «Κοινού των Αιτωλών».
Ο χαρακτηρισμός αυτής της περιόδου ως «εμβληματικής» κάθε άλλο παρά τυχαίος και συγκυριακός είναι.
Α. Και τούτο διότι η διαδρομή της Αιτωλικής Συμπολιτείας, πέρ’ από την, αδιαμφισβήτητη, ιστορική της αξία «ακτινοβολεί» ακόμη και σήμερα με τα διδάγματα που μας έχει κληροδοτήσει. Φυσικά και δεν αγνοώ πως η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, πλην όμως οφείλω να υπενθυμίσω ότι η ιστορία, ανάλογα με τις περιστάσεις, διδάσκει ή πρέπει να διδάσκει, αφενός ως προς την θετική συμβολή των προγόνων μας για όσα πρέπει να εμπνέουν την δική μας πορεία και, αφετέρου, ως προς τα λάθη τους εκείνα, τα οποία έχουμε χρέος ν’ αποφύγουμε, ιδίως όταν μπορεί ν’ αποδειχθούν καθοριστικά αναφορικά με την εξέλιξη του μέλλοντός μας.
Β. Πολλώ μάλλον όταν το μέλλον τούτο προσδιορίζει την τύχη των επόμενων γενεών, οι οποίες δεν επιτρέπεται να επωμίζονται το επώδυνο βάρος των δικών μας σφαλμάτων. Υπό τα δεδομένα αυτά επιτρέψατέ μου, στην συνέχεια, ν’ αναφερθώ, συνοπτικώς, πρώτον στις θεσμικοπολιτικές πτυχές της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Και, δεύτερον, στο τι πρέπει να διδαχθούμε απ’ αυτές για την προοπτική της Χώρας μας, της Ελλάδας, αλλά και της κοινής μας ευρωπαϊκής εστίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, επέκεινα, του όλου Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος.
Συγκεκριμένα:
Η Αιτωλική Συμπολιτεία διαμορφώθηκε οριστικώς περί το 367 π.Χ., ως μια μορφή –αν φυσικά αναχθούμε στα σύγχρονα θεσμικά, από πλευράς συνταγματικού και διεθνούς δικαίου, δεδομένα- συνομοσπονδίας, η οποία μάλλον έρρεπε προς την τελική εμπέδωση μιας ομοσπονδίας πόλεων-κρατών, που χαρακτήριζαν την οργάνωση του Αρχαίου Ελληνικού Κόσμου. Κατά τούτο λοιπόν η Αιτωλική Συμπολιτεία υπερείχε, πάντα στο πεδίο των θεσμών και της πολιτικής υποδομής, σαφώς άλλων Συμπολιτειών –ουσιαστικώς της Αχαϊκής- που συνιστούσαν ένα είδος χαλαρής συνομοσπονδίας. Ακόμη δε περισσότερο των Αμφικτιονιών –όπως, κυρίως, η Δελφική- που ούτε καν προσέγγιζαν το πρότυπο μιας ουσιαστικής συνομοσπονδίας, αφού περιορίζονταν, και δη με μιαν υδραργυρική θεσμική υποδομή, στην εξειδικευμένη, rationae materiae, σύμπραξη αυτοτελών και αυτόνομων πόλεων-κρατών του Αρχαίου Ελληνικού Κόσμου. Είναι δε ακριβώς αυτή η, οιονεί υβριδική, συνομοσπονδιακή προς ομοσπονδιακή δομή της Αιτωλικής Συμπολιτείας, πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της Ελληνικής Αρχαιότητας, που καθόρισε την ανοδική της πορεία στο πλαίσιο της πολιτικής και εδαφικής επιρροής. Επίσης όμως ήταν εκείνη που, ακριβώς επειδή εγκαταλείφθηκε στην πορεία το προαναφερόμενο πλεονέκτημά της, οδήγησε στην παρακμή της και την τελική της εξάλειψη.
Α. Οι ρίζες της Αιτωλικής Συμπολιτείας ανάγονται στην προσπάθεια των Αιτωλών, κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου και όταν μετά την αρχική ουδέτερη στάση τους βρέθηκαν αντιμέτωποι με την κατ’ κατ’ αυτών επίθεση των Αθηναίων που «παρακινήθηκαν» από τους Μεσσήνιους της Ναυπάκτου –πόσο, άραγε, τούτο θυμίζει την στάση των «αγέρωχων» Αθηναίων έναντι των Μηλίων, πάντα κατά Θουκυδίδη, έστω και αν δεν είχε την ίδια καταστροφική συνέπεια- ν’ αμυνθούν για ν’ αποκρούσουν την εναντίον τους επίθεση. Μ’ άλλες λέξεις η Αιτωλική Συμπολιτεία προέκυψε ως αποτέλεσμα της άμυνας των Αιτωλών κατά του Αθηναϊκού «ιμπεριαλισμού», βεβαίως με τα πολιτικά δεδομένα της εποχής εκείνης. Κάπως έτσι η Αιτωλική Συμπολιτεία αποτελούμενη, και πάλι κατά Θουκυδίδη, αρχικώς από τα φύλα των Αποδοτών, των Οφιονέων και των Ευρυτάνων, απέκρουσε μ’ επιτυχία την επίθεση των Αθηναίων, οι οποίοι αναγκάσθηκαν να υποχωρήσουν στη Ναύπακτο.
Β. Ήταν λοιπόν το κύρος το οποίο απέκτησε η Αιτωλική Συμπολιτεία εξ αυτής της εξέλιξης, το οποίο της επέτρεψε να διαμορφώσει στην συνέχεια μια τεράστια, για τα δεδομένα της εποχής, εδαφική προέκταση, η οποία καταλάμβανε το σύνολο, σχεδόν, της σημερινής Στερεάς Ελλάδας και εκτεινόταν σε πολλά μέρη της Πελοποννήσου και της Θεσσαλίας.
Γ. Την δύναμη της Αιτωλικής Συμπολιτείας ενίσχυσαν οι, και πάλι πρωτόγνωρες για την εποχή, θεσμικοπολιτικές της βάσεις. Ειδικότερα:
1. Η Αιτωλική Συμπολιτεία είχε ως βάση την Γενική Συνέλευση, στην οποία μετείχαν εκπρόσωποι απ’ όλες οι πόλεις-κράτη που την αποτελούσαν.
2. Από την Γενική Συνέλευση προέκυπτε μιας μορφής Εκτελεστική Εξουσία, η οποία καθόριζε, με τ’ αντίστοιχα όργανα, την εξωτερική της πολιτική, την άμυνά της και την όλη οικονομική της δραστηριότητα, κορωνίδα της οποίας ήταν η αρμοδιότητα κοπής ενιαίου νομίσματος.
Δ. Κορύφωση της ακμής της Αιτωλικής Συμπολιτείας υπήρξε η συμμαχία της με τον Φίλιππο τον Β΄ τον Μακεδόνα, προκειμένου ν’ αποδυναμωθεί η ηγεμονία των Αθηναίων, συμμαχία η οποία τους επέτρεψε να καταλάβουν τελικώς την, στρατηγικής σημασίας, Ναύπακτο. Και κολοφώνας της ακμής αυτής υπήρξε η απόκρουση της γαλατικής εισβολής, το 279 π.Χ., όταν η Αιτωλική Συμπολιτεία υπερασπίσθηκε, μεταξύ άλλων, το Μαντείο των Δελφών, κερδίζοντας επαξίως τον σεβασμό όλων των Ελλήνων.
Ε. Κι ενώ η Αιτωλική Συμπολιτεία είχε, σταδιακώς, κερδίσει όπως τονίσθηκε την πανελλήνια αναγνώριση και, επέκεινα, τον πανελλήνιο θαυμασμό λόγω της στάσης της που αποσκοπούσε στην συνένωση και θωράκιση σημαντικού μέρους του τότε γνωστού Ελληνικού Κόσμου, δίχως αιτία –η διαχρονική «πληγή» του Ελληνισμού ως σήμερα- στράφηκε ξαφνικά στην αναδυόμενη Ρώμη για ν’ αντιπαρατεθεί προς τους Μακεδόνες. Δηλαδή, αγνόησε ουσιαστικώς την προσπάθεια ένωσης αυτού του σημαντικού μέρους των Ελλήνων για να ζητήσει συμμαχία εκτός Ελλάδας, προκειμένου, κατά βάθος, να εγκαθιδρύσει μια δική της «ηγεμονία». Τότε ήταν που η Αιτωλική Συμπολιτεία αγνόησε την «κασσάνδρεια» επισήμανση του Αιτωλού Αγελάου, ο οποίος κατά το «Συνέδριο των Ελλήνων» που συνήλθε το 217 π.Χ για την κατάπαυση του «εμφύλιου πολέμου» μεταξύ Ελλήνων, είχε συμβουλεύσει να κατανοήσουν οι Έλληνες τα «από εσπέρας νέφη», ήτοι την Ρώμη.
ΣΤ. Η οριστική «πρόσδεση» της Αιτωλικής Συμπολιτείας στο ρωμαϊκό «άρμα», με την άφρονα «λογική» αντιμετώπισης του, υποθετικού σε μεγάλο βαθμό και πάντως αντιμετωπίσιμου μέσω κατάλληλης διαπραγμάτευσης, «μακεδονικού κινδύνου», της αφαίρεσε το τεράστιο πλεονέκτημα ένωσης σημαντικού μέρους των Ελλήνων κι έσπειρε τον θανάσιμο σπόρο του, μεταξύ Ελλήνων, διχασμού. Εξ αυτού του λόγου η Αιτωλική Συμπολιτεία διέγραψε στη συνέχεια μια παρακμιακή πορεία που οδήγησε και στην εξάλειψή της όταν, κατά την καθοριστικής ιστορικής σημασίας ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.), τάχθηκε με το μέρος του Μάρκου Αντωνίου εναντίον του Οκταβιανού Αυγούστου.
Μέσα σ’ αυτό το ιστορικό πλαίσιο η Αιτωλική Συμπολιτεία, το «Κοινό των Αιτωλών», καθίσταται άκρως διδακτική διαχρονικώς τόσο για το Έθνος των Ελλήνων όσο και για την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μάλιστα σ’ αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκεται σήμερα.
Α. Για το Έθνος μας, η εμπειρία της Αιτωλικής Συμπολιτείας διδάσκει ότι μόνον η αρραγής ενότητα των Ελλήνων μπορεί ν’ ανταποκριθεί στις προκλήσεις του μέλλοντος που αφορούν την Χώρα μας και τον Λαό μας. Και, αντιθέτως, οφείλουμε να μην λησμονούμε ότι οι διχασμοί και τα εμφύλια πάθη οδήγησαν τον Ελληνισμό σε περιπέτειες ή και τραγωδίες, ορισμένες από τις οποίες μας στοίχισαν ως και τμήματα του Εθνικού μας Κορμού.
Β. Για δε την Ευρωπαϊκή Ένωση η Αιτωλική Συμπολιτεία είναι πηγή διδαγμάτων, τα οποία έχουμε χρέος, όλοι οι Ευρωπαϊκοί Λαοί, να παρακολουθήσουμε προκειμένου ν’ ανταποκριθούμε στις σημερινές προκλήσεις, που απειλούν τόσο την συνοχή όσο και την μελλοντική προοπτική του όλου Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος. Και για να γίνω σαφέστερος:
1. Πρώτο μας μέλημα είναι να θυμόμαστε, μ’ εφόδιο την βαριά κληρονομιά των ιδρυτών του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος, ότι το Οικοδόμημα τούτο και η πορεία προς την τελική του ολοκλήρωση και ενοποίηση δρομολογήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακριβώς για ν’ αποφύγουμε, οριστικώς και αμετακλήτως, μιαν επανάληψή του που θα ήταν μοιραία για το σύνολο της Ανθρωπότητας. Άρα, κατά την καταγωγή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να διαμορφώνει την πορεία της προς τον τελικό προορισμό της με βάση τις αρχές της ενότητας και της ισοτιμίας των Λαών της οι οποίες, από την φύση τους, αποκλείουν κάθε μορφή «ηγεμονίας» οιουδήποτε κράτους-μέλους. Περαιτέρω δε οι αρχές αυτές θέτουν στο επίκεντρο του «Κοινού των Ευρωπαίων» τον Ανθρωπισμό, την Αλληλεγγύη και την Κοινωνική Δικαιοσύνη, αφού μόνο μέσω αυτών οι Λαοί της Ευρώπης μπορούν να υπερασπισθούν επιτυχώς τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό και την Ευρωπαϊκή Δημοκρατία.
2. Τα όσα προανέφερα για τα διδάγματα της Αιτωλικής Συμπολιτείας ως προς την πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ενοποίηση αποκτούν σήμερα πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα, αν αναλογισθούμε π.χ. την τραγωδία που έπληξε εκ νέου, πριν δύο μέρες, την Γαλλία στην Νίκαια. Μ’ αυτή την αφορμή, πέρ’ από την αυτονόητη κι αμέριστη συμπαράστασή μας στον δοκιμαζόμενο Γαλλικό Λαό, εμείς οι Έλληνες στέλνουμε το μήνυμα προς όλους τους Εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι, στο μέτρο που μας αναλογεί αλλά και πέρ’ απ’ αυτό, θ’ αγωνισθούμε, πάντα με βάση τις προμνημονευόμενες αρχές, ώστε όχι μόνο να μην επιτρέψουμε στους στυγνούς τρομοκράτες που διαπράττουν εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας να κάνουν την Ευρώπη «σκοτεινή ήπειρο», για να θυμηθούμε το περίφημο τίτλο της μελέτης του Μαρκ Μαζάουερ. Αλλά, όλως αντιθέτως, να καταστήσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση την δύναμη εκείνη που, ιδίως στους ταραγμένους καιρούς μας, θα υπερασπισθεί την Ειρήνη και την Δημοκρατία για ολόκληρη την Ανθρωπότητα. Και μια τέτοια κοσμοϊστορική αποστολή η Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση τον Πολιτισμό της και την δημοκρατική της παράδοση, μπορεί να φέρει σε πέρας καλλίτερα από άλλα κράτη, ακόμη κι αν αυτά διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική ή στρατιωτική ισχύ.
3. Τέλος, και ως συμπέρασμα που προκύπτει απ’ όλες τις προηγούμενες επισημάνσεις, η μεγάλη δημοκρατική πλειοψηφία του Ελληνικού Λαού στέλνει το μήνυμα προς τους άλλους Λαούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι επιλογές εξόδου από την Ευρωπαϊκή Οικογένεια βεβαίως και πλήττουν την ενότητά της, πλην όμως πρωτίστως δυσχεραίνουν την δική τους προοπτική. Διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε κάθε περίπτωση, στηριζόμενη στους Λαούς εκείνους που μένουν πιστοί στο Ευρωπαϊκό Όραμα. Ενώ η μοναχική πορεία κάθε Ευρωπαϊκού, εκ καταγωγής, Λαού όχι μόνο δεν του επιτρέπει να διεκδικήσει δικαιωματικώς την δική του θετική συμβολή στο ιστορικό εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, αλλά επιπλέον τον αφήνει ν’ αντιμετωπίσει μόνος τους κινδύνους που εκπορεύονται από τις φωτιές του πολέμου και από τις θύελλες της βαθειάς παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, με τις εντεύθεν, άκρως επικίνδυνες, πολλαπλές συνέπειες.
Κύριε Δήμαρχε,
Αφού εκφράσω, για μιαν ακόμη φορά, την χαρά μου εγκαινιάζοντας το Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου και ενθυμούμενος ότι είμαι, εδώ και χρόνια, Επίτιμος Δημότης Θέρμου, σας παρέχω την διαβεβαίωση ότι οι σκέψεις που εξέθεσα συνθέτουν και τους δικούς μου δείκτες πορείας, κατά την άσκηση των καθηκόντων μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας. Και υπ’ αυτή την έννοια το Θέρμο, η πάλαι ποτέ Πρωτεύουσα της Αιτωλικής Συμπολιτείας, είναι και θα παραμείνει ένας πραγματικά ιστορικός σταθμός και στην προσωπική μου διαδρομή.-
Ακολούθησε ξενάγηση του Προέδρου της Δημοκρατίας στα εκθέματα του μουσείου.Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης, ο αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Βαρεμένος, η βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΣΥΡΙΖΑ Μαρία Τριανταφύλλου, ο βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας της ΝΔ Κώστας Καραγκούνης, ο βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, οι αντιπεριφερειάρχες Χριστίνα Σταρακά, Νίκος Υφαντής, Γιάννης Λύτρας και Γρηγόρης Αλεξόπουλος, δήμαρχοι, εκπρόσωποι αρχών και φορέων, καθώς και πλήθος κόσμου.