Σάββατο, 19 Ιουλίου 2014

Δεν πληρώνεσαι από την εργασία σου;

Του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΖΙΚΑ*

Καθημερινό φαινόμενο αποτελεί πλέον στα χρόνια της οικονομικής κρίσης η μεγάλη καθυστέρηση καταβολής των οφειλόμενων αποδοχών, από πλευράς αρκετών πλέον εργοδοτών, προς τον μισθωτό σε τέτοιο βαθμό που να μην μπορεί πλέον να καλύψει ούτε τις βασικές βοιωτικές του ανάγκες.
Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια οι εργασιακές σχέσεις έχουν δυσκολέψει στον υπέρτατο βαθμό σε συνδυασμό με τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, την μείωση μισθών και την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων.
Πως μπορεί όμως να ενεργήσει ένας μισθωτός υπάλληλος προκειμένου να διασφαλίσει τις δεδουλευμένες αποδοχές που του οφείλονται με τελικό σκοπό να του τις καταβάλει ο εργοδότης του;
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζει είναι ότι δικαιούται καταρχήν να ασκήσει επίσχεση εργασίας.
Ειδικότερα:
Τι είναι η επίσχεση εργασίας;

Κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 325, 329, 353 και 656 ΑΚ, ο εργαζόμενος, ο οποίος βρίσκεται εντός ενεργούς σύμβασης εργασιακής σχέσης (έγκυρης ή άκυρης), διατηρεί προς εξασφάλιση ληξιπρόθεσμης αξίω­σής του κατά του εργοδότη, απορρέουσα από την εργασία που έχει ήδη προσ­φέρει και εκτελέσει, δικαίωμα επισχέσεως της εργασίας του. Δικαιούται δηλαδή να δηλώσει προς το πρόσωπο του εργοδότη, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 325 Α.Κ., οτι ασκεί το δικαίωμα της επισχέσεως της εργασίας του, δηλαδή οτι αρνείται «για παράδειγμα από την Δευτέρα 14 Ιουλίου 2014» να προσφέρει στο εξής τις υπηρεσίες του, έως ότου αυτός (ο εργοδότης) εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που τον βαρύνουν απέναντί στον εργαζόμενο.

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;
Η ισχύς της επίσχεσης εργασίας αρχίζει από την στιγμή που περιέρχεται στην γνώση του εργοδότη. Η δήλωση του μισθωτού προς τον εργοδότη του, ότι ασκεί το δικαίωμα της επίσχεσης, θα πρέπει να είναι σαφής, γραπτή ή προφορική, και να γίνεται έγκαιρα. Ωστόσο είναι πιο σωστό να γίνεται με γραπτή δήλωσή για να αποδεικνύεται κιόλας, ως έγγραφη απόδειξη οτι διέκοψε την εργασία του, αν χρειαστεί να προσφύγει στα πολιτικά δικαστήρια για να διεκδικήσει κατά το εργατικό δίκαιο τις απαιτητές και ληξιπρόθεσμες αξιώσεις του από τον εργοδότη του.
Η επίσχεση εργασίας θα πρέπει να έχει ως αποκλειστικό και μοναδικό σκοπό να υποχρεώσει τον εργοδότη να καταβάλει στο μισθωτό τις δεδουλευμένες και καθυστερούμενες αποδοχές.
Είναι άκυρη η επίσχεση εργασίας που γίνεται με σκοπό την αύξηση των αποδοχών ή την αξίωση παροχών που δεν είναι απαιτητές και ληξιπρόθεσμες.

Συνέπειες επίσχεσης εργασίας για τον εργοδότη
Με την άσκηση του δικαιώματος επίσχεσης της εργασίας ο μεν εργαζόμενος δηλώνει την άρνηση του να παρέχει αυτήν έως την εκπλήρωση από τον εργοδότη των υποχρεώ­σεων, που απορρέουν από την εργασιακή σύμβαση ή το νόμο, συνήθως δε, εκείνες που σχετίζονται με την καταβολή οφειλομένων αποδοχών του, ο δε εργοδότης καθίσταται υπερήμερος, με όλες τις εντεύθεν εις βάρος του συνέπειες, δηλαδή να του καταβάλει τις αποδοχές και για το χρονικό διάστημα που διαρκεί η επίσχεση της εργασίας του.
Καθίσταται σαφές ότι ο μισθωτός, κατά την διάρκεια της επίσχεσης εργασίας, όχι μόνο δεν υποχρεούται να προσφέρει εργασία, αλλά δικαιούται και να απασχοληθεί σε άλλον εργοδότη για να καλύψει τις βασικές βιοτικές ανάγκες. Ωστόσο, θα πρέπει ανά πάσα στιγμή να είναι έτοιμος προς εργασία στη διάθεση του εργοδότη, σε περίπτωση που ο τελευταίος εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που τον βαρύνουν απέναντί στον πρώτο (εργαζόμενο).

Περαιτέρω δικαιώματα μισθωτού
Αν τελικά ο εργοδότης δεν καταβάλει τις δεδουλευμένες αποδοχές του μισθωτού, τότε ο εργαζόμενος μπορεί:
1ον να μεταβεί στην επιθεώρηση εργασίας, να καταγγείλει το συμβάν και να καταθέσει αίτηση διενέργειας της εργατικής διαφοράς. Εάν δεν ευδοκιμήσει τότε δικαιούται να υποβάλει στην αρμόδια υπηρεσία υπεύθυνη δήλωση να διωχθεί ποινικώς ο εργοδότης του.  
2ον να καταθέσει δια του δικηγόρου του αγωγή στο πρωτοδικείο και να ζητήσει εντόκως τους καθυστερούμενους μισθούς του, υπερωρίες κλπ.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Η πιο αποτελεσματική διαδικασία για τον εργαζόμενο κρίνεται η προσφυγή στα δικαστήρια, καθόσον ο εργοδότης υποχρεούται πλέον από δικαστική απόφαση να καταβάλει ότι οφείλεται στον μισθωτό.
*O κ. Τζίκας είναι δικηγόρος & πιστοποιημένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.